Nguyễn Nga
Muốn hiểu cảnh giới của một người, hãy xem khi mâu thuẫn họ trách người hay trách mình.
Nhìn lại bản thân – cách tốt nhất để hóa giải mâu thuẫn
Trong cuộc sống, hiếm khi một mâu thuẫn chỉ xuất phát từ một phía. Có câu nói rằng: “Phải có hai người mới nhảy được điệu tango”, hàm ý rằng xung đột thường là kết quả từ hành động của cả hai bên.
Vì vậy, khi xảy ra tranh chấp, điều quan trọng nhất là mỗi người nên tự xem xét lại bản thân. Nếu cả hai bên đều có thể làm được điều này, nhiều mâu thuẫn sẽ được hóa giải một cách nhẹ nhàng.
Ngược lại, khi ai cũng chỉ chăm chăm chỉ trích đối phương, sự oán giận sẽ ngày càng tích tụ và khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng hơn.
Lời dạy của Khổng Tử: quân tử trách mình, tiểu nhân trách người
Trong Luận Ngữ, đức Khổng Tử nhiều lần nói đến việc “trách kỷ” thay vì “trách nhân”. Ông từng dạy rằng:
“Quân tử yêu cầu ở mình, tiểu nhân yêu cầu ở người khác.”
Ý nghĩa của lời dạy này là người có đạo đức luôn nghiêm khắc với bản thân, còn người tầm thường lại thường đặt yêu cầu và trách nhiệm lên người khác.
Ở một góc độ khác, Khổng Tử cũng cho rằng khi một người biết tự hỏi bản thân trước khi trách người khác, họ sẽ ít gây oán hận trong các mối quan hệ. Bậc thánh hiền khác với người bình thường chính ở chỗ: họ nghiêm khắc với chính mình nhưng lại khoan dung với người khác.
Tự phản tỉnh giúp giữ gìn các mối quan hệ
Từ quan hệ trong gia đình, xã hội cho đến những mối quan hệ rộng lớn hơn, nếu mỗi người đều biết nhìn lại bản thân trước, nhiều mâu thuẫn sẽ được giải quyết một cách dễ dàng.
Ngược lại, khi con người chỉ biết phàn nàn và trách móc lẫn nhau, oán hận sẽ ngày càng chồng chất, khiến quan hệ rạn nứt.
Thực tế cho thấy, không ít bất hạnh trong cuộc sống xảy ra chỉ vì các bên không chịu tự phản tỉnh mà luôn đổ lỗi cho nhau. Trong khi đó, một người thường xuyên xem xét thiếu sót của bản thân và quan tâm tới người khác sẽ tránh được nhiều xung đột không đáng có.
Khi con người quên đi sự nhẫn nhịn
Trung Quốc có nền văn hóa và lễ nghi với 5.000 năm lịch sử. Tuy nhiên, từ khi Đảng Cộng sản Trung Quốc nắm quyền chỉ có mấy chục năm mà sự tàn bạo và tẩy não của nó thông qua giáo dục đã tẩy sạch đức tính khiêm tốn và nhún nhường trong văn hóa truyền thống. Đây là một sự kiện đã chứng kiến khi đến Trung Quốc.
Từng có một sự việc xảy ra trên xe buýt đông đúc: một người đàn ông trung niên vô tình va phải một thanh niên. Thay vì bỏ qua, người thanh niên lập tức quát: “Ông bị mù à?”. Từ một va chạm nhỏ, hai người nhanh chóng nổi nóng và xô xát với nhau cho đến khi cảnh sát can thiệp.
Một trường hợp khác xảy ra vào cuối năm 2005, trên tuyến xe buýt 726 ở Bắc Kinh. Nữ nhân viên bán vé đã tranh cãi với một cô gái 14 tuổi rằng liệu cô gái có phải trả thêm phí hay không, bởi vì cô gái vẫn không xuống khi xe đã dừng đúng bến. Họ đánh nhau, và cô bán vé đã đánh cô gái ngã xuống sàn. Cô gái ngất xỉu, không thể tỉnh lại, và tử vong sau đó.
Sau khi ra khỏi Trung Quốc, có thể thấy rằng khi người ngoại quốc vô tình chạm phải nhau ở chỗ đông người, họ lịch thiệp xin lỗi thay vì trách móc người khác.
Chỉ một lời xin lỗi đơn giản cũng đủ để hóa giải hiểu lầm và tránh được mâu thuẫn.
Trách mình trước – con đường của người có trí tuệ
Khi một người luôn phàn nàn và chỉ trích người khác, thực chất họ đang che giấu sai lầm của bản thân và né tránh trách nhiệm.
Điều này không chỉ tạo ra những tranh cãi không cần thiết mà còn khiến khoảng cách giữa con người với nhau ngày càng lớn.
Do đó, thay vì trách người khác, chúng ta nên tìm lỗi lầm và thiếu sót ở bản thân. Bằng cách đó, chúng ta sẽ không ngừng thăng tiến và bước đi trên con đường Đạo.
Theo: Chánh Kiến
