Nguyễn Nga
Dưới triều đại nhà Nguyễn, kỷ cương phép nước được đặt lên hàng đầu, bất kể người phạm lỗi có thân phận cao quý đến đâu. Một trong những sự việc điển hình về xử lý tai nạn giao thông thời phong kiến từng được ghi chép lại liên quan đến chính hoàng tử Miên Phú, con trai vua Minh Mạng.
Cuộc Đua Ngựa Định Mệnh Và Cái Chết Thương Tâm
Theo tư liệu từ các bộ sử sách, trong số các hoàng tử của vua Minh Mạng, Miên Phú nổi tiếng là người phóng túng, lêu lổng và thường xuyên khiến nhà vua phiền lòng.
Vào một đêm tháng 11 năm 1835, Miên Phú cùng nhóm tay chân gồm Hoàng Văn Vân, Bùi Văn Nghị và Bùi Văn Quế đã tổ chức đua ngựa trái phép ngay khu vực ngoài hoàng thành, gây náo loạn đường phố kinh thành. Do phóng nhanh vượt ẩu, ngựa của Hoàng Văn Vân đã tông trúng một bà lão không kịp né tránh, khiến nạn nhân tử vong tại chỗ.
Án Phạt Nghiêm Khắc Từ Vị Hoàng Đế Kỷ Luật
Ngay sau khi sự việc xảy ra, vua Minh Mạng lập tức chỉ đạo triều thần tiến hành điều tra triệt để. Dù Miên Phú không trực tiếp là người điều khiển con ngựa gây tai nạn, nhưng với tư cách là kẻ chủ mưu tụ tập rong chơi gây hậu quả chết người, ông vẫn phải chịu trừng phạt nặng nề.
Chiếu chỉ của vua Minh Mạng khi đó thể hiện rõ sự bất bình và thái độ cương quyết: nhà vua nhấn mạnh rằng dù bản thân đã dạy dỗ nhiều lần nhưng hoàng tử vẫn chứng nào tật nấy, kết giao với kẻ xấu, phóng ngựa bừa bãi nơi đông đúc dẫn đến chết người. Vua khẳng định để duy trì kỷ cương phép nước, tuyệt đối không có chuyện dung túng, giảm án hay dùng tiền để chuộc tội, nhằm làm gương chung cho hoàng tộc và toàn dân.
Hình Phạt Đích Đáng Cho Từng Đối Tượng
Nhà vua đã đưa ra phán quyết nghiêm khắc đối với từng cá nhân có liên quan:
Đối với hoàng tử Miên Phú: Bị tước toàn bộ mũ áo hoàng tử, cắt đứt bổng lộc hàng năm, giam lỏng tại tư gia không được bước ra ngoài, gạch tên khỏi danh sách hoàng tử và chỉ được gọi là “Phú”. Đồng thời, ông bắt buộc phải bồi thường 200 lạng bạc cho gia đình nạn nhân.
Đối với nhóm thuộc hạ: Tùy theo mức độ vi phạm mà chịu hình thức xử lý tương ứng. Hoàng Văn Vân – người trực tiếp điều khiển con ngựa gây tai nạn – phải nhận án trử (chém đầu). Hai anh em Bùi Văn Nghị và Bùi Văn Quế chịu hình phạt lưu đày biệt xứ, đồng thời phải chịu thêm 100 gậy roi khi đặt chân đến nơi trừng phạt.
Nguồn tham khảo bài viết: Sách “Đại Nam thực lục” (Quốc sử quán triều Nguyễn) – Chính biên, Đệ nhị kỷ.
