Ngọc Châu
Mực nước biển dâng khiến Trái Đất quay chậm lại
Khi băng tan hoặc nước từ đất liền đổ ra đại dương, sự phân bố khối lượng của Trái Đất bị thay đổi. Điều này làm trục quay dịch chuyển nhẹ – hiện tượng được gọi là chuyển động cực – từ đó khiến hành tinh quay chậm hơn.
Hệ quả là độ dài của một ngày tăng lên, trung bình khoảng 1,33 mili giây mỗi thế kỷ. Dù con số này rất nhỏ, nhưng theo các nhà khoa học, đây là mức thay đổi chưa từng ghi nhận trong ít nhất 3,6 triệu năm.
Biến đổi khí hậu ảnh hưởng mạnh hơn cả lực hấp dẫn của Mặt Trăng
Thông thường, nhiều người nghĩ một ngày luôn cố định 24 giờ. Tuy nhiên, thực tế độ dài ngày luôn biến đổi do nhiều yếu tố như lực hấp dẫn của Mặt Trăng, các quá trình địa vật lý và điều kiện khí quyển.
Đáng chú ý, các chuyên gia cho rằng trong tương lai, biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến tốc độ quay của Trái Đất nhiều hơn cả tác động từ Mặt Trăng. Điều này chủ yếu đến từ việc băng tan và mực nước biển dâng ngày càng nhanh.
Những thay đổi dù chỉ tính bằng mili giây vẫn có thể gây ra ảnh hưởng đáng kể trong các lĩnh vực yêu cầu độ chính xác cao như định vị không gian và công nghệ vệ tinh.
Bằng chứng từ hàng triệu năm và sự bất thường hiện nay
Các nhà nghiên cứu đã phân tích hóa thạch để tái dựng lịch sử mực nước biển trong khoảng 3,6 triệu năm, từ đó suy ra sự thay đổi về độ dài ngày.
Kết quả cho thấy, sự hình thành và tan chảy của băng trong quá khứ luôn đi kèm với biến động về tốc độ quay của Trái Đất. Tuy nhiên, tốc độ tăng độ dài ngày hiện nay được xem là một trường hợp ngoại lệ.
Trước đây, chỉ có một giai đoạn cách đây khoảng 2 triệu năm ghi nhận mức thay đổi tương tự. Dù vậy, tốc độ mực nước biển dâng nhanh như giai đoạn 2000–2020 thì chưa từng xuất hiện trong lịch sử.
Nhìn chung, hiện tượng Trái Đất quay chậm lại không chỉ là vấn đề khoa học thuần túy mà còn phản ánh rõ ràng tác động sâu rộng của biến đổi khí hậu. Nếu xu hướng này tiếp tục, những thay đổi nhỏ về thời gian có thể kéo theo nhiều hệ quả lớn trong tương lai.
Theo www.scientificamerican.com
