Nguyễn Tuyết
Các nhà khảo cổ học vừa phát hiện nền móng của một hòn đảo nhân tạo có niên đại khoảng 5.000 năm tại Scotland, hé lộ bằng chứng cho thấy con người đã biết xây dựng đảo nhân tạo từ thời tiền sử, sớm hơn rất nhiều so với những gì giới khoa học từng nghĩ.
Phát hiện chấn động giữa hồ Loch Bhorgastail
Công trình đặc biệt này được phát hiện tại hồ Loch Bhorgastail trên đảo Lewis, thuộc Scotland (Vương quốc Anh). Trước đây, các đảo nhân tạo thường được xem là thành tựu của thời kỳ hiện đại. Tuy nhiên, phát hiện mới cho thấy kỹ thuật này đã xuất hiện từ thời đại đồ đá mới.
Các nhà khoa học xác định đây là dạng đảo nhân tạo gọi là “crannog” – thuật ngữ địa phương dùng để chỉ những đảo nhỏ có nhà sàn dựng phía trên mặt nước.
Theo nhà khảo cổ học Stephanie Blankshein thuộc Đại học Southampton, trước đó giới nghiên cứu từng biết đến nhiều crannog tại Anh, nhưng hầu hết có niên đại từ thời đồ sắt đến hậu Trung cổ. Phát hiện lần này cho thấy loại công trình này đã xuất hiện sớm hơn hàng nghìn năm.
Công nghệ hiện đại hé lộ bí mật cổ xưa
Loch Bhorgastail vốn đã được biết đến từ trước, song việc xác định niên đại luôn gặp nhiều khó khăn. Một số mảnh gốm thời đồ đá mới từng được phát hiện quanh khu vực, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định mối liên hệ với công trình.
Bước ngoặt đến từ việc nhóm nghiên cứu ứng dụng công nghệ đo ảnh lập thể, cho phép tái dựng mô hình 3D từ nhiều bức ảnh chụp ở các góc khác nhau.
Nhờ công nghệ này, những cấu trúc chìm sâu dưới làn nước đục đã dần lộ diện, giúp các nhà khoa học nhận diện rõ hơn quy mô và kết cấu của hòn đảo nhân tạo cổ đại.
Cấu trúc tinh vi từ 5 thiên niên kỷ trước
Quá trình khai quật cho thấy toàn bộ phần nổi và phần chìm của công trình tạo thành một cấu trúc thống nhất, không thể tách rời.
Bên dưới lớp đá bao phủ, nhóm nghiên cứu phát hiện nền móng bằng gỗ có niên đại khoảng 5.000 năm. Theo phân tích, cư dân tiền sử đã xây dựng công trình trên một nền tảng gỗ hình tròn, phủ phía trên bằng lớp đan từ các cành cây lớn, tạo thành một “tấm chiếu” có đường kính lên tới 23 mét.
Khoảng 2.000 năm sau, công trình tiếp tục được gia cố bằng thêm cành cây bụi và đá. Đặc biệt, một con đường đắp đá cũng được xây dựng để nối hòn đảo với bờ hồ gần đó.
Mở ra góc nhìn mới về khả năng của người tiền sử
Khám phá này cho thấy cư dân thời đồ đá mới sở hữu kỹ thuật xây dựng và khả năng tổ chức vượt xa những suy đoán trước đây.
Phát hiện tại Loch Bhorgastail không chỉ làm thay đổi hiểu biết về lịch sử xây dựng đảo nhân tạo, mà còn mở ra nhiều câu hỏi mới về đời sống, kỹ thuật và tư duy kiến trúc của con người cách đây hàng thiên niên kỷ.
Theo BÁO NGƯỜI LAO ĐỘNG
