Min MinKeyword focus: giá xăng dầu Việt Nam
Trong khi thị trường năng lượng quốc tế ghi nhận xu hướng giảm mạnh, giá xăng dầu Việt Nam lại tăng trong kỳ điều hành gần nhất. Điều này khiến nhiều người tiêu dùng thắc mắc vì sao giá trong nước dường như “đi ngược” với diễn biến của thế giới. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ độ trễ trong cơ chế tính giá và những tác động từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu.
Áp lực địa chính trị khiến giá dầu thế giới biến động
Sáng 11-3, thị trường dầu mỏ toàn cầu ghi nhận đợt giảm đáng kể. Theo dữ liệu từ Trading Economics, giá dầu WTI giao ngay giảm xuống còn khoảng 86 USD/thùng, trong khi dầu Brent cũng hạ về mức gần 90,7 USD/thùng.
Tuy nhiên, trước đó vào tối 10-3, người tiêu dùng trong nước vừa trải qua một đợt điều chỉnh tăng giá xăng dầu Việt Nam với mức tăng dao động từ 478 đến 3.380 đồng cho mỗi lít hoặc kilogram tùy loại nhiên liệu.
Các chuyên gia cho rằng căng thẳng địa chính trị là yếu tố quan trọng khiến giá năng lượng biến động mạnh. Xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung, khiến nhiều quốc gia và doanh nghiệp gia tăng tích trữ nhiên liệu.
Ngoài ra, việc một số quốc gia vùng Vịnh cắt giảm sản lượng do tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz cũng làm nguồn cung dầu bị thu hẹp cục bộ. Những yếu tố này đã góp phần đẩy giá dầu tăng mạnh trong giai đoạn trước kỳ điều hành giá tại Việt Nam.
Độ trễ trong cơ chế tính giá xăng dầu
Một trong những nguyên nhân chính khiến giá xăng dầu Việt Nam tăng dù giá thế giới đang giảm là do cơ chế điều hành theo chu kỳ.
Cụ thể, kỳ điều chỉnh ngày 10-3 được tính dựa trên giá bình quân của xăng dầu thành phẩm trên thị trường quốc tế trong giai đoạn từ ngày 7-3 đến 9-3. Trong khoảng thời gian này, giá dầu toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao và liên tục leo thang, với mức tăng từ khoảng 20% đến hơn 41% tùy từng mặt hàng.
Do đó, đợt giảm giá xuất hiện vào sáng 11-3 chưa kịp phản ánh vào kỳ điều hành vừa qua. Điều này tạo cảm giác rằng giá xăng dầu Việt Nam đang đi ngược xu hướng thế giới, trong khi thực tế chỉ là sự chênh lệch về thời điểm cập nhật dữ liệu giá.
Vai trò của Quỹ Bình ổn và cơ chế điều hành mới
Để hạn chế tác động tiêu cực của việc tăng giá nhiên liệu đối với nền kinh tế, cơ quan quản lý đã sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ thị trường. Mức chi từ quỹ trong đợt điều chỉnh vừa qua dao động từ khoảng 4.000 đến 5.000 đồng cho mỗi lít xăng hoặc dầu.
Theo tính toán của cơ quan chức năng, nếu không có sự can thiệp này, giá xăng E5 có thể đã tăng thêm khoảng 5.344 đồng/lít, trong khi xăng RON 95 thậm chí có nguy cơ vượt mức 33.120 đồng/lít.
Bên cạnh đó, cơ chế điều hành giá xăng dầu cũng đang được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Theo Nghị quyết 36 ban hành ngày 6-3, cơ quan liên bộ có thể điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở của các mặt hàng xăng dầu phổ biến biến động từ 7% trở lên so với kỳ trước, thay vì phải chờ đến kỳ hạn cố định vào thứ Năm hàng tuần.
Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp giá xăng dầu Việt Nam phản ánh sát hơn với biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.
Hiện nay, liên Bộ Công Thương – Tài chính vẫn đang theo dõi chặt chẽ diễn biến của thị trường dầu mỏ quốc tế để kịp thời báo cáo và đề xuất các giải pháp bình ổn giá với Chính phủ. Mục tiêu là đảm bảo an ninh năng lượng, đồng thời kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô trong nước.
Nguồn: Báo Người Lao Động.
