Nguyễn Tuyết
Ba người đã thiệt mạng trong một đợt bùng phát dịch bệnh do vi rút Hanta gây ra trên một con tàu du lịch hạng sang, với 5 trường hợp khác được xác nhận hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Vậy vi rút Hanta nguy hiểm như thế nào?
Chuyện gì xảy ra trên tàu du lịch?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đến nay đã có 8 trường hợp nhiễm vi rút Hanta được biết đến và nghi ngờ có liên quan đến tàu du lịch MV Hondius, bao gồm cả 3 trường hợp tử vong.
Ba người khác đã được sơ tán khỏi tàu trong tuần này, hai trong số họ bị bệnh nặng, theo thông báo của nhà điều hành tàu Oceanwide Expeditions. Một bệnh nhân khác vẫn đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi, và một người đàn ông trở về Thụy Sĩ sau khi là hành khách trên tàu đang được điều trị tại Zurich.
Hiện vẫn còn gần 150 người trên tàu. Con tàu này đã bị mắc kẹt ngoài khơi Cape Verde từ chủ nhật tuần trước và dự kiến sẽ khởi hành đến quần đảo Canary của Tây Ban Nha. Những hành khách không có triệu chứng – hiện tại là tất cả những người vẫn còn trên tàu – sẽ được phép xuống tàu khi đến quần đảo Canary.
Tây Ban Nha cho biết 14 hành khách người Tây Ban Nha sẽ được cách ly tại một bệnh viện quân sự, trong khi tất cả các hành khách khác sẽ được hồi hương và cách ly theo hướng dẫn của quốc gia họ.
Vi rút Hanta là loại vi rút gì ?
Vi rút Hanta là loại vi rút lây truyền từ loài gặm nhấm, có thể lây nhiễm sang người và gây bệnh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có từ 10.000 đến 100.000 trường hợp mắc bệnh ở người do vi rút này trên toàn cầu mỗi năm, với mức độ nghiêm trọng khác nhau tùy thuộc vào chủng vi rút.
Chủng vi rút được xác định trên tàu là vi rút Hanta chủng Andes, thường lưu hành ở Argentina và Chile. Tàu Hondius khởi hành từ Argentina vào ngày 1/4.
Vi rút Hanta lây lan như thế nào?
Vi rút Hanta lây lan chủ yếu qua loài gặm nhấm, lây nhiễm sang người qua tiếp xúc với chuột hoặc chuột nhắt, hoặc nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng – thường là khi vi rút bay trong không khí trong quá trình làm sạch các khu vực bị nhiễm. Ít phổ biến hơn, nó lây lan qua các bề mặt bị ô nhiễm. Vi rút Hanta chủng Andes là loại vi rút Hanta duy nhất được biết đến có thể lây lan qua tiếp xúc gần gũi, kéo dài giữa người với người.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết họ chưa được thông báo về bất kỳ thay đổi nào trong cấu trúc của vi rút có thể khiến nó dễ lây truyền hơn theo cách này, nhưng họ tin rằng đã có sự lây lan từ người sang người trên tàu Hondius.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vi rút có xu hướng lây truyền trong giai đoạn đầu của bệnh, khi bệnh nhân có triệu chứng.
Bà Maria Van Kerkhove – Giám đốc Quản lý Dịch bệnh và Đại dịch của WHO, nói với hãng tin Reuters trong một cuộc phỏng vấn vào tuần này rằng tiếp xúc gần gũi có nghĩa là việc cùng chung cabin hoặc phòng ngủ trên tàu. Bà cho biết các chuyên gia đang làm việc để xác định hành khách nào có nguy cơ cao hoặc nguy cơ thấp, dựa trên sự tiếp xúc của họ với những hành khách bị ốm.
Các triệu chứng nhiễm bệnh do vi rút Hanta gây ra là gì?
Các loại vi rút Hanta phổ biến ở các vùng khác nhau trên thế giới gây ra các triệu chứng hoặc bệnh khác nhau – và một số loại không gây ra triệu chứng nào cả.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các triệu chứng thường bắt đầu từ một đến tám tuần sau khi tiếp xúc và có thể bao gồm sốt, đau cơ và các vấn đề về đường tiêu hóa, mặc dù thời gian ủ bệnh điển hình sẽ ngắn hơn với khoảng hai đến ba tuần, theo Andrew Pollard, giáo sư tại Viện Khoa học Đại dịch của Đại học Oxford.
Vi rút Hanta chủng Andes và các loại vi rút Hanta khác ở châu Mỹ có thể gây ra hội chứng tim phổi do vi rút Hanta, tiến triển nhanh chóng và dẫn đến tích tụ dịch trong phổi cùng với các biến chứng về tim. Tỷ lệ tử vong do hội chứng tim phổi gây ra bởi vi rút Hanta hantavirus lên đến 50%, theo WHO, so với 1-15% từ các trường hợp nhiễm bệnh phổ biến ở châu Á và châu Âu.
Một người mặc đồ bảo hộ y tế đi bộ cạnh xe cứu thương trong một chiến dịch sơ tán các bệnh nhân nghi nhiễm vi rút Hanta, sau một đợt bùng phát dịch trên tàu du lịch MV Hondius, tại Praia, Cape Verde – Ảnh: Reuters
Nhiễm vi rút Hanta có thể điều trị được không?
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh do nhiễm vi rút Hanta, vì vậy liệu pháp hiện tại tập trung vào chăm sóc hỗ trợ, bao gồm nghỉ ngơi và bổ sung chất lỏng. Bệnh nhân có thể cần hỗ trợ hô hấp như máy thở.
Phòng ngừa tập trung vào việc hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm thông qua các biện pháp như giữ gìn vệ sinh khu vực và bề mặt. Trong các đợt bùng phát dịch, việc truy vết tiếp xúc có thể giúp những người có khả năng tiếp xúc với vi rút được tiếp cận sớm hơn với dịch vụ chăm sóc y tế tại bệnh viện, cải thiện kết quả điều trị và ngăn ngừa sự lây lan thêm.
Những rủi ro nào có thể xảy ra với công chúng?
Các chuyên gia cho biết, đợt bùng phát dịch trên tàu du lịch là bất thường, mặc dù các đợt bùng phát dịch bệnh như cúm thường phổ biến hơn trên tàu do sự gần gũi của mọi người trên tàu.
Các chuyên gia từ WHO và nhiều quốc gia đang điều tra đợt bùng phát hiện tại, nhưng cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc cho biết nguy cơ đối với công chúng vẫn ở mức thấp.
Vi rút Hanta dưới kính hiển vi
WHO cho biết, việc biết được chủng vi rút Hanta nào gây ra đợt bùng phát dịch có nghĩa là nó có thể được quản lý bằng các quy trình y tế công cộng trên tàu – chẳng hạn như khoanh vùng và cách ly – và ở các quốc gia có hành khách trở về.
Vi rút Hanta là loại vi rút đang tiếp tục lưu hành trên toàn thế giới, theo cảnh báo của WHO về sự gia tăng các trường hợp mắc bệnh ở châu Mỹ vào cuối năm 2025.
theo báo CÔng AN
