Nguyễn Tuyết
Mỗi dịp nghỉ hè, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật lại có dấu hiệu gia tăng với nhiều hình thức ngày càng phức tạp như đua xe trái phép, gây rối trật tự công cộng, sử dụng hung khí và vi phạm trên không gian mạng. Trước thực trạng này, các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh các biện pháp phòng ngừa, trong khi gia đình được xác định là yếu tố quyết định trong việc quản lý, giáo dục con em.
Nhiều vụ việc vi phạm pháp luật liên quan thanh, thiếu niên trong mùa hè
Những năm gần đây, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật trong thời gian nghỉ hè có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Các hành vi phổ biến gồm đua xe trái phép, gây rối trật tự công cộng, đánh nhau, trộm cắp tài sản, sử dụng chất kích thích, tham gia tệ nạn xã hội và vi phạm quy định về an toàn giao thông.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe máy nhưng vẫn tự ý sử dụng phương tiện, chạy quá tốc độ, không đội mũ bảo hiểm, lạng lách, đánh võng trên đường phố, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng khiến một bộ phận thanh, thiếu niên bị lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm trên môi trường mạng như xúc phạm danh dự người khác, phát tán thông tin sai sự thật hoặc tham gia các hội nhóm có nội dung tiêu cực.
Liên tiếp phát hiện các nhóm thanh thiếu niên gây rối, đua xe trái phép
Trong kỳ nghỉ hè năm 2025, nhiều địa phương trên cả nước ghi nhận các vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến thanh, thiếu niên.
Ngày 20/5/2025, Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố 17 thanh, thiếu niên từ 16 đến 18 tuổi về hành vi gây rối trật tự công cộng. Theo điều tra, hai nhóm thanh niên tại huyện Yên Thành và huyện Diễn Châu hẹn nhau giải quyết mâu thuẫn, mang theo ná cao su và nhiều loại hung khí tự chế, sử dụng xe máy rượt đuổi và hỗn chiến trong đêm, gây mất an ninh trật tự tại địa phương.
Đầu tháng 7/2025, lực lượng chức năng tỉnh Ninh Bình phát hiện và tạm giữ 9 thanh thiếu niên có dấu hiệu tổ chức đua xe trái phép trên các tuyến đường nội thành. Nhóm này thường xuyên tụ tập vào ban đêm, phóng nhanh, lạng lách, đánh võng, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.
Tại Vĩnh Phúc, tháng 6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã triệu tập gần 40 đối tượng từ 15 đến 20 tuổi có hành vi gây rối trật tự công cộng tại các địa bàn huyện Tam Đảo, huyện Bình Xuyên và thành phố Vĩnh Yên.
Theo cơ quan chức năng, tối 14/6/2025, khoảng 40 thanh, thiếu niên đến từ tỉnh Tuyên Quang và một số địa phương của Vĩnh Phúc đã tụ tập, điều khiển 19 xe mô tô thành từng tốp, mang theo dao phóng lợn, kiếm, ná cao su và nhiều hung khí khác di chuyển trên nhiều tuyến đường.
Trong quá trình di chuyển, các đối tượng quay video đăng tải lên Facebook, TikTok, đồng thời có các hành vi lạng lách, đánh võng, dàn hàng ngang, bóp còi, hò hét và kích động nhau, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự an toàn xã hội.
Nhiều nguyên nhân dẫn đến vi phạm pháp luật ở lứa tuổi học sinh
Theo các chuyên gia và cán bộ điều tra, mùa hè là thời điểm dễ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học sinh, sinh viên do thiếu sự quản lý thường xuyên từ nhà trường.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh vẫn bận rộn với công việc, không có điều kiện theo sát con em, khiến các em dễ bị rủ rê, lôi kéo tham gia các hoạt động tiêu cực.
Ngoài ra, việc thiếu các sân chơi lành mạnh và hoạt động bổ ích trong dịp hè cũng là nguyên nhân khiến một số thanh thiếu niên tìm đến các hình thức giải trí không phù hợp hoặc tụ tập bạn bè thực hiện những hành vi bồng bột, thiếu kiểm soát.
Tâm lý thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định cái tôi nhưng chưa nhận thức đầy đủ hậu quả pháp lý từ hành vi của mình cũng khiến nhiều em dễ sa vào các vi phạm.
Đặc biệt, sự tác động của công nghệ thông tin và mạng xã hội đang đặt ra nhiều thách thức mới. Các video mang tính bạo lực, nội dung lệch chuẩn hoặc những trào lưu nguy hiểm có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của thanh, thiếu niên nếu không được định hướng kịp thời.
Gia đình là yếu tố quyết định trong công tác phòng ngừa
Tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật trong dịp nghỉ hè không chỉ ảnh hưởng đến an ninh trật tự mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài đối với tương lai của chính các em.
Nhiều vụ tai nạn giao thông thương tâm xảy ra do học sinh điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện theo quy định. Không ít trường hợp phải đối mặt với các hình thức xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình học tập và phát triển nhân cách.
Trước thực trạng trên, lực lượng công an tại nhiều địa phương đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, triển khai các biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, đồng thời phối hợp với chính quyền, nhà trường và các tổ chức đoàn thể để tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên.
Từ ngày 4/5 đến 28/5/2026, Công an xã Sóc Sơn (Hà Nội) đã phối hợp tổ chức tuyên truyền pháp luật tại 100% trường THCS và THPT trên địa bàn, thu hút khoảng 11.800 cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia. Nội dung tập trung vào an toàn giao thông, phòng chống đua xe trái phép, bạo lực học đường, ma túy, đuối nước và các kỹ năng cứu nạn cơ bản trước kỳ nghỉ hè.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bên cạnh vai trò của cơ quan chức năng, gia đình vẫn là nhân tố quyết định trong công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật ở thanh, thiếu niên. Phụ huynh cần tăng cường quan tâm, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và ý thức chấp hành pháp luật cho con em; đồng thời dành thời gian lắng nghe, chia sẻ, định hướng việc sử dụng mạng xã hội và các thiết bị điện tử một cách hợp lý.
Việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn cho thanh, thiếu niên trong dịp nghỉ hè không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội nhằm bảo vệ, nuôi dưỡng thế hệ trẻ phát triển toàn diện.
Theo BÁO AN NINH THỦ ĐÔ
