Nguyễn Tuyết
Việc mở rộng danh mục thuốc được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả đang được Bộ Y tế đẩy nhanh triển khai và dự kiến hoàn tất ngay trong quý II/2026. Đây được xem là đợt cập nhật lớn nhất trong hơn 8 năm qua, mở ra cơ hội tiếp cận nhiều loại thuốc điều trị hiện đại cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, đặc biệt là ung thư.
Hàng chục thuốc ung thư giá cao được đề xuất bổ sung
Ngày 6-5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị “Đánh giá công nghệ y tế năm 2026: Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT”. Tại đây, nhiều đề xuất mở rộng danh mục thuốc BHYT đã được đưa ra nhằm giảm áp lực tài chính cho người bệnh.
Sau hơn một năm điều trị ung thư vú, chị Hoàng Thị Tr. (Ninh Bình) cho biết mỗi tháng phải chi khoảng 50 triệu đồng cho thuốc điều trị đích dù đã được BHYT hỗ trợ một phần. Theo chị, các loại thuốc mới giúp bệnh ổn định và kéo dài thời gian sống nhưng chi phí quá lớn khiến gia đình luôn trong tình trạng kiệt quệ tài chính.
Không riêng chị Tr., nhiều bệnh nhân ung thư hiện phải tự chi trả từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng cho mỗi đợt điều trị bằng thuốc đích hoặc thuốc miễn dịch. Không ít gia đình phải vay mượn để duy trì phác đồ điều trị.
Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), việc thẩm định danh mục bổ sung thuốc BHYT đang được đẩy nhanh để ban hành ngay trong năm nay. Dự kiến hơn 20 nhóm thuốc điều trị các bệnh như ung thư, tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa… sẽ được bổ sung.
Đáng chú ý, Bộ Y tế ưu tiên các thuốc điều trị chi phí cao, đặc biệt là thuốc ung thư thế hệ mới.
Thêm nhiều thuốc phát minh, thuốc miễn dịch vào danh mục BHYT
Hiện Bộ Y tế đang rà soát 1.037 hoạt chất trong danh mục thuốc BHYT. Qua đánh giá bước đầu, cơ quan này đề xuất bổ sung thêm 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm mới, trong đó nhóm thuốc điều trị ung thư chiếm tỉ trọng lớn nhất với 30 loại.
Phần lớn là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch. Đây là những loại thuốc hiện đại có hiệu quả cao nhưng giá thành rất đắt đỏ.
Dù danh mục hiện hành đã có 81 thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch được quỹ BHYT chi trả, tốc độ phát triển của y học và thuốc mới ngày càng nhanh khiến nhiều loại thuốc tiên tiến chưa kịp cập nhật vào danh mục thanh toán.
Việc bổ sung các thuốc mới được kỳ vọng sẽ giúp bác sĩ có thêm lựa chọn phác đồ điều trị, đồng thời giảm đáng kể khoản tiền người bệnh phải tự chi trả.
Chi phí khám chữa bệnh BHYT tiếp tục tăng mạnh
Theo BHXH Việt Nam, chi phí khám chữa bệnh BHYT đang gia tăng nhanh qua từng năm. Trong quý I/2026, cả nước ghi nhận khoảng 44,8 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT với tổng chi gần 38.642 tỉ đồng, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước.
Nhiều địa phương như Hà Nội, TP HCM, Thanh Hóa, Đồng Nai, Nghệ An hay Vĩnh Long có mức chi tăng cao, chủ yếu tập trung ở các dịch vụ kỹ thuật, tiền giường nội trú và thuốc điều trị bệnh nặng.
Năm 2025, tổng chi khám chữa bệnh BHYT đã vượt 101.000 tỉ đồng với khoảng 164,7 triệu lượt khám chữa bệnh.
Trong khi đó, chi tiêu y tế bình quân đầu người tại Việt Nam hiện khoảng 270 USD/năm và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Riêng tiền thuốc hiện chiếm hơn 30% tổng chi khám chữa bệnh BHYT.
Cân bằng giữa mở rộng quyền lợi và bảo đảm quỹ BHYT bền vững
Theo Bộ Y tế, bài toán hiện nay là vừa mở rộng quyền lợi cho người bệnh, vừa bảo đảm tính bền vững của quỹ BHYT.
Để giải quyết vấn đề này, ngành y tế đang thúc đẩy áp dụng đánh giá công nghệ y tế (HTA) nhằm lựa chọn thuốc, thiết bị và dịch vụ y tế dựa trên hiệu quả điều trị và chi phí. Đây cũng sẽ là cơ sở để đàm phán giá thuốc và xác định mức chi trả phù hợp.
Bộ Y tế cho biết việc mở rộng danh mục thuốc mới có thể khiến quỹ BHYT tăng chi thêm khoảng 2.500 tỉ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây là bước cần thiết để giảm tỉ lệ người dân phải tự chi tiền túi cho y tế — hiện vẫn ở mức trên 39%, cao hơn mục tiêu đề ra.
Ngoài việc mở rộng phạm vi chi trả BHYT, các chuyên gia cũng đề xuất tăng đầu tư ngân sách nhà nước và phát triển các gói bảo hiểm sức khỏe bổ sung nhằm giúp người dân tiếp cận tốt hơn với các phương pháp điều trị hiện đại, chất lượng cao.
Bài và ảnh: NGỌC DUNG.
BÁO NGƯỜI LAO ĐỘNG
